Öne çıkan

Yeni yıl kararlarını almak da kolay, ulaşmak da.


1 Ocak 2023.

Umarım herkes umutlu bir havada başlamıştır yeni yıla.
“Yeni yıl kararları” yarından itibaren uygulamaya geçmek üzere alınmıştır.
“Yılın dönümü” bu amaca hizmet etmek üzere icat edilmiş herhalde diye düşünmüşümdür hep.
….
Yeni yıl için hedef koymaya başlarken en çok işe yarayan ve acı veren soru “geçen yıl da bir sürü hedef koymuştun, çoğuna ulaşamadın, hepsi mi dış güçler yüzünden” şeklinde olandır.

2022 muhasebeme göre iş ile ilgili hedeflerin çoğuna, kendim ile ilgili olanların ise azına ulaşmışım. 2022 için koyduğum hedeflerden birisi “beraber olduğumuzda beni aşağı çeken kişilerden uzak durmak, tam tersine bana enerji veren, entellektüel olarak zorlayan kişilerle daha çok bir arada olmak” idi. Bu hedefi gerçekleştirdim sayılır, artık çok daha az arkadaşım var. 

Tütün/içki tüketimi azaldı ama sıfırlanamadı. Kiloyu ise ne siz sorun ne ben söyleyeyim. İrade soru işareti.
….
Hedef koymaya nereden başlayacağınızı bilemiyorsanız benim “yeniden sıfırdan” diye adlandırdığım yöntemi deneyebilirsiniz.

“Hayatımı bugün yeniden kurguluyor olsam, bugüne kadar yaptığım neleri yapmaz, yapmadığım neleri yapmaya başlardım?”. 

Belki işinizi sorgularsınız belki yaşadığınız şehri, belki arkadaş çevrenizi, belki sosyal aktivitelerinizi. Konu başlığı, evliliğiniz veya çocuklarınız ise “bugün olsa yapmazdım” yerine, “bunun seneye konu başlığı olmaması için neleri değiştirebilirim” diye sorarak başlayabilirsiniz.
….
Sıfırdan düşünmeyeceğiniz konular da çok olabilir. Zaten yaptıklarınız. 

Bazılarını daha çok yapmayı (sağlıklı beslenmek, spor yapmak, gülmek, meditasyon yapmak, uyumak, kitap okumak, yolda tedx konuşmaları dinlemek ) bazılarını daha az yapmayı (tv seyretmek, sigara/içki içmek, yemek yemek, endişelenmek, geçmişi değiştirmeye çalışmak) hedefleyebilirsiniz.

Telefonunuzdaki fotoğraf uygulamaları ve bazı sosyal medya platformları oradaki fotoğraflarınızdan oluşan “bir yıl böyle geçti” tadında klipler üretiyor. Bu klipler de ilham verir yeni yılda neleri yapıp neleri yapmayacağınız konusunda. Hangi fotoğrafları o videodan çıkartırsınız, hangilerinden daha çok çeşit koyarsınız? Mesela sosyal ortamlarda cep telefonumla oynarken çekilmiş fotoğraflardan nefret edip geçen sene hedeflerim arasına koymuştum, bu alışkanlıktan kurtulmayı. Tam ulaşamadım ama epey ilerleme kaydettim.
….
Herkes yeni yıl için az veya çok hedef koyar. Çok az kişi yanlarına hedef tarih yazar. Eski arkadaşları aramak, borçları ödemek, kilo vermek, sigarayı bırakmak hedeflerini koyarken, yanına bir de tarih koyarsanız gerçekleştirme ihtimaliniz artar. 20 yıl önce o zamanki iş ortağımdan öğrenmiştim. “Bu sene…” yerine “bir hafta/ay içinde”, “mart sonuna kadar”, “bilemedin yaza girmeden” gibi kısa, net tarihler ile hedef koymayı.

2023 için hedefleriniz olması bile güzel, gerçekleştirmek için plan-program yapmanın da faydası var, zararı yok.

Tüm dostlarıma hedeflerine ulaştığı harika bir yıl diliyorum.

Öne çıkan

EYT’de mutlu son


EYT dizisinde final bölümü bu hafta oynadı. Seçim olmasa bir sezon daha devam ederdi, belki de seneler. 

Erken emekliliğe karşıyım ama sanmayın ki EYT’cilere karşıyım.

Onlar canımız ciğerimiz. Masa arkadaşımız, komşumuz, yeğenlerimiz.

Ne demişler “komşuda pişer bize de düşer”. Onlar rahatlayınca hepimiz rahatlarız. Ege köylerinde dünden beri emlak fiyatlarında ayarlama yapılmış bile. Ucuza bir yer pek yok. Olanı satıp üstüne ikramiyeyi koyup daha ferah bir yere geçilebilir. Bir kısmı için ertelenmiş harcamaları yapma, bir kısmı için borç ödeme fırsatı. Belki borsaya belki dolara belki de faize gider gayrımenkule yetmeyen para.
…..

EYT cilerin %70’i emekli olduktan sonra çalışmaya devam edecekmiş.
Şirketlerin de %80’i emekli EYT’cileri çalıştırmak istiyormuş.
2.250.000 kişinin birden emekli olup bir istihdam krizi yaratmayacağı anlaşılıyor.
….

Erken emekllilğe matematik olarak bakanlar da bir derin nefes alsınlar. 
Herkes biliyor zaten 12.5 milyon olan emekli sayısı 15 milyona çıkacak. Aktif çalışan sayısı 750 bin EYT’ci çalışmasa, 22 milyona düşecek.
İş hayatına başladığımda her emekliye 4 aktif çalışan bakardı. Bu oran 2’ye 1.8’e düşmüştü şimdi de belki 1.5’a düşecek.
Bu sistemin aritmetiği dikiş tutmaz. 

Talepler de kanun da bu hesap bilinerek yapılıyor.
EYT’ciler “taleplerimizi yerine getirmenin devlete yükü yok” demiyor.
Devlet de yükün farkında 20 yıldır erteliyor kararı. Seçim var diye kabullendi yıllardır karşı çıktığı değişikliğe.
….

Bıraksanız kimse çalışmak istemez, vergi ödemek istemez, prim ödemek istemez. Zaten maaştan kaynakta kesilmese, tahsilat şansı çok düşük. Herkes devlet baksın ister. İş güvencesi versin, emekli olduktan sonra da ölene kadar baksın. Bu talep durmuş da değil. Devlet kapısında iş bekleyenlerin kuyruğu bitmiyor. 

Sadece EYT değil devletin dağıttığı her kuruş sonuçta hepimizin cebinden çıkıyor. Ya vergi olarak, yetmezse de enflasyon olarak. 

Bunun için özel bir vergi çıksa mesela “EYT tazminat vergisi” diye başta EYT’ciler olmak üzere herkes itiraz eder, kimse ödemek istemez. 

“Tüm emeklilerden biraz keselim EYT’cilere verelim” dense bu defa da “EYT’cilere takılan emekliler” örgütlenip davalar açarlar. 

O nedenle ya vergiler ya sgk primleri ya enflasyon artacak muhtemelen hepsi birden. 

Faturayı kısmen biz, esasen bizden sonraki nesiller ödeyecek.
….
Olumlu tarafından bakalım.

Belki bu vesile ile sosyal güvenlik sistemini tartışırız, herkes birbirini anlar. EYT’cilere kızmadan. 

Emeklilik kavramını tartışırız. Herkesin emekli olduğu bir demografi de bir gün gelecek. O zaman kim kime bakacak, onları tartışırız belki.

Devlet BABA’yı tartışırız belki. 
….
2023 bir açıdan herhangi bir yıl ama sembolik olarak çok önemli bir yıl. Cumhuriyetimiz 100 yaşında.

Hepinize harika bir yıl diliyorum.

Öne çıkan

İş dünyası için 2023 kehanetlerim


Rus devlet adamı Medvedev twitter’da yayınladığı kehanetleri ile “kehanetçilik”sektörünün dibine bombayı koydu ama ben yine de 2023’de iş dünyamız hakkındaki 10 kehanetimi sizlerle paylaşmak istedim.

  1. Dünyanın büyük pazarlarında resesyon bekleniyor yine de bizde 10 şirketten en az 8’i kurdukları ödül ve prim sistemi ile yöneticilerini büyümeye ve kısa vadeli hedeflere doğru motive edecek. Onlar da bu hedefleri tutturmak için negatif yatırımlar yapmaktan çekinmeyecek. 
  2. 10 sektörden 8’inde sadece büyüme değil, pazar paylarını artırmak, rakiplerden pazar payı almak üzere bütçeler, planlar ve hatta çılgın harcamalar yapılacak. “Belli bir ölçeği yakaladıktan sonra pazar payı için para yakmaya gerek yok” diyenlere kulak asılmayacak. 
  3. Pazar payı kavgasının devam ettiği bu sektörlerdeki 10 şirketten 8’i müşterinin önemli bir sorununu çözecek, hayatını basitleştirecek, erişimini kolaylaştıracak bir inovasyon bulamadığı -bulsa da uygulayamadığı- ve müşterinin niye kendilerini tercih ettiğini de, niye rakiplerini tercih ettiğini de bilmediği için çareyi fiyat savaşlarında ve bitmeyen kampanyalarda bulacak. 
  4. 10 şirketten 8’i serbest nakit akışlarını artıramayacak. Maliyet artışlarını fiyatına yansıtamayanlar ile işletme sermayesi artışına dur diyemeyenlere bu sene kredi faizlerini karşılayamayanlar katılacak. 
  5. Maliyetlerini düşürmek isteyen 10 şirketten en az 8’i hammadde, enerji değil iş gücü maliyetlerine odaklanacak. Değer yaratmayan faaliyetlerden vazgeçmeyi düşünmeyecek.
  6. 10 şirketten 8’i hissedarlarına sürdürülebilir değer yaratmayacak. Yaptıkları harcamalar ve yatırımlar pozitif getirisi olan yatırımlar değil “dostlar alışverişte görsün” kategorisinden olacak. “Keşke parayı eurobond’a yatırsaydık” diyenler çoğunlukla haklı çıkacak.
  7. 10 şirketten en az 8’i “bugün olsa bu işi kurar mıydık? Burada mı kurardık? Sıfırdan kursak iş modelimiz bu mu olurdu? Organizasyon şemamız yine böyle mi olurdu? Bu kadar kutuya pozisyona gerek olur muydu? Ödül/prim sistemimiz bu mu olurdu?” diye sormayacak. 
  8. 10 start-up’tan en az 8’i ölçeklendirme sıkıntılarını aşamayacak ve “ne diye aldık şu yatırımı” diye hayıflanacak. 
  9. 10’dan fazla oyuncu olan sektörlerde 10 şirketten en az biri piyasadan çekilecek. 3’ü bunu fark etmeyecek bile. 3’ü sevinecek. 3’ü de “bu gidişle seneye sıra bizde” diyerek karalar bağlayacak.
  10. 10 yeni projeden 8’i öngördüğünüzün iki katı zaman alacak, iki katı para yiyecek, beklentilerin ancak yarısını karşılayacak.

Sizin öngörüleriniz, kehanetleriniz neler 2023 için?