Soru: Tüm enerjimi işime veriyorum ve ofis entrikalarından uzak durmaya çalışıyorum ama beraber çalıştığım bazı kişilerin beni sürekli olarak hedeflediğini de farkındayım. Ne kadar dedikodulara bulaşmasam da sürekli hakkımda konuştuklarını ve açığımı aradıklarını hissediyorum. Bu kişilerle nasıl başa çıkabilirim?


Eğer paranoid değilseniz iş hayatınız boyunca karşılaşacağınız en önemli engellerden biri olan ve “kişilik katilleri” olarak tanımlanan insanlarla karşı karşıyasınız. “Kişilik katilleri” dediğimiz kişiler özellikle ofis entrikalarının hakim olduğu işyerlerinde kendilerine bir yer edinirler ama aslında bu kişilerle her yerde karşılaşmanız mümkündür. Amirinizin bile bu tür bir insan olması mümkündür. “Kişilik katilleri” genelde yükselen kişileri hedef alırlar. Aslında tüm potansiyel rakiplerinin peşine düşerler ama yükselmekte olan yöneticiler onlar için en uygun kurbanları oluştururlar çünkü bu kişiler genelde daha fazla risk almaya eğilimlidirler, dolayısıyla da hata payları daha büyüktür.

“Kişilik katili” mentalitesinin temelinde şimdi adını hatırlayamadığım muhteşem bir söz yatar: “Gerçeği öldürmek o kadar da zor değildir ama iyi bir yalan ölümsüzdür.”

“Kişilik katilleri” diye tanımlanan insanlar da başkaları hakkında yalan söylemek ve iftirada bulunmak konusunda eşsiz bir yeteneğe sahiptirler, çevrelerindeki herkes de bu yetenekten nasibini alır. Bu özellikleri ise kendini tehdit altında hissedebilecek herkes tarafından bilinir, dolayısıyla kendinizi korumaya yönelik en büyük silahınız da bunu vurgulamak olacaktır. Dolayısıyla hedef alındığınızı hissederseniz ve işyerinde konuşma bu konuya gelirse, tek cümle ile bu kişiden herkesin nasibini aldığını üstü kapalı bir şekilde belirtin. Hem kendinizi kurtarmış, hem de “kişilik katilini” tek cümlede “katletmiş” olacaksınız.

Soru: Çalıştığım yerde bazı entrikaların dönmekte olduğunu hissediyorum. Dedikodulara ve entrikalara hedef olmak istemiyorum, kendimi de bunu yapan grupların dışında tutabilmek istiyorum. İşyerinde bu tip entrikalar nereden ya da kimlerden kaynaklanır, bu tür düzenlerin içine çekilmekten kendimi nasıl koruyabilirim?


Bir çok yönetici, zirveye giden yolda beraber çalıştığı birkaç kişiyi ezmesi gerekeceğini düşünür, bu sebeple de iş arkadaşlarını ezme, aşağılama veya utandırma yoluna giderler. Bu tip kişiler sadece başarısız organizasyon şemalarına sahip işyerlerinde başarılı olabilirler çünkü işyerinde “Bizans oyunlarının” varlığı aslında zayıf bir liderin de varlığına işarettir. Bu tip yerlerde ödüllendirme sistemi yoktur veya ciddi hatalar taşımaktadır.

Sakın bu tip oyunlarla vaktinizi harcamayın, vaktinizi sürekli olarak yaratmak ve başarılara ulaşmak için kullanın. Sizin politikanızı başarılarınız belirlesin çünkü iyi şirketlerde önemli olan ulaştığınız hedefler ve yarattığınız katma değerdir.

Ofis dedikodularını son duyan siz olun, asla bu tip dedikodu girdaplarına girmeyin. Sizinle “gizli” bir bilgi paylaşılacaksa, duymamayı tercih edin. Dedikodular, entrikalar söz konusu olduğunda soru sormayın, cevap vermeyin, hemfikir olduğunuzu bile belirtmeyin. Kimse hakkında kötü bir şey söylemeyin, asla dedikodu yapmayın. Sadece işinize bakın.

Soru: Aile içi anlaşmazlıklarda dışarıdan yardım almanın avantajları nelerdir? Bu tür bir görevi üstlenen bir kişiyi neler beklemektedir?


Anlaşmazlıkların varolmadığı iş ortamlarında dahi, şirketin en iyi şekilde yönetilmesi için aile dışından profesyonellerin şirkette yönetici pozisyonlarına getirilmeleri şirketin geleceği için en sağlıklı karar olabilir. Özellikle aile fertleri arasında şirketi en iyi şekilde yönetebilecek birinin bulunamaması durumunda, yönetici pozisyonlarını aile fertleri ile sınırlamaktansa, aile fertlerinin eğitilmesi sürecinde ya da kalıcı olarak yönetimi tecrübe ve vasıflarına inanılan bir profesyonele devretmek en doğru yol olacaktır. Aile dışından aile şirketine katılacak olan profesyonel, şirket dışında edindiği tecrübeleri de beraberinde getireceği gibi, alışılmış ve artık doğruluğu sorgulanmayan yönetim metodlarına da yeni bir bakış açısı getirecek, belki de geçerliliğini ve etkisini yitirmiş olan bazı yöntemlerin değiştirilmesine ön ayak olabilecektir.

Aile dışından gelecek olan profesyonelin tarafsız bakış açısı sadece mevcut iş akımı ve yönetişimin sorgulanması ve değerlendirilmesinde değil, aile ilişkilerinden kaynaklanan ve şirketi etkileyen anlaşmazlıkların çözülmesinde de son derece faydalı olacaktır. Örneğin, şirket yönetiminde rol alan aile fertleri bazı durumlarda iş konusundaki anlaşmazlıkların aslında aile ilişkilerindeki pürüzlerden kaynaklandığını farkedemeyebilirler. Ya da basit bir fikir ayrılığı aile içinde kişisel çatışmaya dönebilir ve basit bir sorun içinden çıkılamaz bir hale dönebilir. Bu durumda bir çözüme ulaşabilmek için en etkili yol, aile dışından tarafsız bir profesyonelin “arabulucu” görevini üstlenmesi ve kişisel konuların etkisi altında kalmadan, şirketin geleceği ve başarısı için en doğru kararların verilmesinde aileye yol göstermesi olacaktır.

Ancak baştaki kişinin değişmesi tek başına yetmez. Aile meclisi gibi bir kurum, aile anayasası gibi aile meclisi ile şirket yöentimi arasındaki ilişkileri belirleyen bir kurallar manzumesi olmadan fazla uzun bir yol gitmek mümkün değildir.

….

Aileden olmayan bir profesyonel için aile şirketinde çalışmak, herhangi bir şirkette çalışmaktan çok daha zorlu bir görev olacaktır. Bunun ilk ana sebebi, aile şirketlerinin genelde diğer şirketlerden çok daha karmaşık bir yapıya sahip olmalarıdır. Her ne kadar karmaşık yapılar tüm büyük şirketlerde görülse de, aile şirketlerinde ortaya çıkan aile ilişkileri, farklı perspektifler, nesil farklılıkları, değişim ve büyümenin yarattığı sıkıntılar gibi bir çok sebepten doğan etkenler rol oynar. Daha sonradan şirkete katılan ve aileden olmayan bir profesyonelin yerleşmiş olan belirli dinamikleri ve bu dinamiklerin ardındaki sebepleri anlayarak bakış açısını oluşturması mutlaka zaman ve çaba gerektirecek, fakat mevcut problemlerin çözülmesinde de çok önemli bir rol oynayacaktır.

Aile şirketlerine aile dışından yönetici alınması genellikle kriz dönemlerinde olur. Dolayısıyla dışarıdan gelen bir profesyonelin karşı karşıya kalacağı bir diğer zorluk da bu tür kriz dönemlerinde ortaya çıkan stres ve duygusal engellerden kaynaklanacaktır. Bazı sorunların varolduğunu kabullenmek ve bu sorunları çözmek üzere dışarıdan yardım istemek her şirkette için zordur fakat aile şirketlerinde bu tür değişime karşı direniş her zaman daha fazla olacaktır. Çoğu aile şirketinin içine kapalı kalmasının ardındaki neden ailenin mahrumiyetini koruma isteğidir, nitekim birçok aile şirketi yöneticisi, aile ilişkilerini ve ailevi konuları ışığa çıkarmadan şirket sorunlarını çözmenin mümkün olmadığını düşünürler. Dolayısıyla pek çok aile şirketi, ancak sorunlar içinden çıkılamaz bir hal aldığında dışarıdan yardım istemeye razı olurlar. Bu gergin ortamda devreye girecek olan profesyonelin hem şirketin problemleri, hem de aile içindeki problemler ile yüzyüze kalması olasıdır, nitekim birçok problem ya aile içindeki sorunlardan kaynaklanmıştır ya da bu sorunlardan dolayı çözülememektedir. Dolayısıyla iş tecrübesi ve uzmanlığının yanısıra, arabuluculuk yeteneği ve duygusal stresin mevcut olduğu ortamlarda çalışabilme becerisi de dışarıdan gelen yönetici için yararlı vasıflar olacaktır.

Siz de aile aile olarak böyle bir yönetici ve yönetim ekibi oluşturduktan sonra, aile içi ilişkileri ve aile şirket ilişikilerini düzenleyecek kuralları oluşturmak üzere çalışmalar yapmaya başlayabilirsiniz.